D-riboza funksional pentoza we RNK-nyň we käbir koenzimleriň möhüm düzüm bölegi. Möhüm fiziologiki täsirleri bar we iýmit goşundylarynda we biofarmasewtikada giňden ulanylýar.
Adamyň ýüregi we skelet myşsalary özleri ATP-ni haýal tizlikde sintez edýärler, D-riboza bolsa ýürek we skelet myşsalarynda ATP sintezini çaltlaşdyryp biler. Şonuň üçin ýürek we skelet myşsalary D-ribozany iň köp talap edýän organlar we dokumalardyr.
- D-ribozanyň täsinliklerinden biri: ýürek işemiýasyny gowulaşdyrmak we ýürek işini güýçlendirmek
Heartüregiň işemiýasy ýürek işiniň we aritmiýanyň peselmegine sebäp bolup biler. Gözlegler, agyz D-ribozanyň miokard öýjüklerinde ATP önümçiligini ösdürip biljekdigini, miokard öýjükleriniň işini kadalaşdyryp biljekdigini, ýüregiň işleýşini ep-esli gowulaşdyryp, işemiýa wagtynda ýüregi gorap biljekdigini, şeýle hem ýürek işemiýasy sebäpli ýüze çykýan aritmiýa goraýjy täsiriniň bardygyny tassyklady. Ol hiňlenmek, ýygy-ýygydan sarsmak, döşüň gysylmagy we qi ýetmezçiliginiň alamatlaryny ep-esli gowulaşdyryp, durmuş derejesini ep-esli ýokarlandyryp biler.
- D-riboza Jady 2: Bedeniň energiýasyny güýçlendiriň we myşsalaryň agyrysyny aýyryň
Adamlarda ýadawlygyň gönüden-göni sebäbi myşsa öýjüklerinde ATP önümçiliginiň ýeterlik däldigi, bu myşsalaryň işjeňligi üçin ýeterlik energiýa we ýadawlyk duýgusyny döredýär. D-riboza, ATP-ni sintez etmek üçin başlangyç molekuladyr we myşsalar üçin ATP energiýa maddasyny sintez etmek üçin möhüm çig maldyr. Gözlegler, D-ribozanyň goşulmagynyň bedeniň maşk ukybyny ýokarlandyryp biljekdigini, ýadawlyga netijeli garşy durup we myşsalaryň agyrysyny ýeňilleşdirip biljekdigini tassyklady.
Adam bedeniniň üç esasy öndürijilikli iýmitleri, şeker, ýag we belok, hemmesi öýjükleriň içinde ATP-ni sintez edip biler, ýöne umuman, şeker ATP-ni sintez etmek üçin esasy çig maldyr. Şekeriň ATP sintez etmeginiň bir usuly bar. Glýukoza birnäçe himiki reaksiýany başdan geçirýär, ilki bilen 5 fosfat riboza, soňra purin nukleotidler we ahyrsoňy ATP öndürip, öýjüklere energiýa berýär. Bu proses çylşyrymly we reaksiýanyň tizligi haýal.
Adenin nukleotidini we ATP öndürýän glýukozanyň derejesi dürli organlarda tapawutlanýar. Gözlegleriň netijesinde böwregiň iň ýokary tizligi, ondan soň bagyr, ýürek we skelet myşsalarynyň iň pes tizligi bar. Bu, ýürek we skelet myşsalarynyň ATP sintez etmek ukybynyň böwreklerden we bagyrdan pesdigini görkezýär, bu bolsa ATP sinteziniň ýeterlik däldigi sebäpli zeper ýetip bilýän dokumalaryň ýa-da organlaryň ýürek we skelet myşsalarydygyny aňladýar.
D-riboza içege siňýär we miokard öýjükleri we gandaky skelet myşsa öýjükleri tarapyndan sorulýar. Ribokinazyň täsiri astynda, ATP dargamagy netijesinde emele gelen fosfat topary gönüden-göni ATP döredýän 5-fosfat riboza öndürmek üçin goşulýar. Düwürtikli D-riboza, bu reaksiýa ýoly arkaly ýürek myşsalarynda we skelet myşsa öýjüklerinde 5-fosforibozany çalt sintez edip biler, soňra bolsa ATP-ni çalt öndürmek üçin Adenin nukleotidleriniň abatlanmagyna kömek edip biler. 5-fosfat ribozany emele getirýän glýukoza prosesi çylşyrymly we haýal, D-ribozanyň 5-fosfat ribozasyny emele getirmek prosesi ýönekeý we çalt. 5-fosfat ribozany emele getirýän D-ribozanyň ýoly miokard öýjükleriniň öwezini dolýar.
D-Ribozanyň çeşmeleri we Näme gözlemeli
Käbir iýmitlerde az mukdarda D-riboza bar. Şeýle hem, saglyk iýmit dükanlarynyň köpüsinde, dermanhanalarda we onlaýn iýmit goşundysy hökmünde elýeterlidir.
D-Ribozanyň iýmit çeşmeleri
Iýmitde pes derejeli D-riboza sarp edilýär. D-riboza sygyr we towuk ýaly etlerde bolýar, mukdary dürli-dürli.4Bişirmek, bar bolan ribozanyň mukdaryny azaldar.
D-Ribose goşundylary
D-riboza kapsulalar, planşetler we gazlandyrylmadyk içgi bilen garylyp bilinýän poroşok hökmünde satylýar. Tebigatda ýüze çykýan şeker we süýji tagamly.
Iş wagty: Awgust-08-2023
