Ginseng antioksidantlara baý ösümlikdir. Gözlegler beýniniň saglygy, immun funksiýasy, gan şekerine gözegçilik we başgalar üçin peýdaly bolup biljekdigini görkezýär.
Ginseng Hytaýyň adaty lukmançylygynda asyrlar boýy ulanylýar.
Etli kökleri bolan bu haýal ösýän, gysga ösümligiň näçe wagt ösýändigine baglylykda üç görnüşe bölünip bilner: täze, ak ýa-da gyzyl.
Täze ginseng 4 ýyl öň, ak ginseng 4-6 ýyl aralygynda, gyzyl ginseng bolsa 6 ýa-da has köp ýyl ýygnalýar.
Bu ösümligiň dürli görnüşleri bar, ýöne iň meşhurlary Amerikan ginseng (Panax quinquefolius) we Aziýa ginseng (Panax ginseng).
Amerikan we Aziýa ginseng işjeň birleşmeleriň we bedene täsirleriniň konsentrasiýasynda üýtgeýär. Käbir köne gözleglere görä, Amerikan ginsenginiň rahatlandyryjy serişde bolup işleýändigi, Aziýanyň dürlüliginiň güýçlendiriji täsir edýändigi aýdylýar
Ginseng iki möhüm birleşmäni öz içine alýar: ginsenozidler we gintonin. Bu birleşmeler saglyga peýdaly bolmak üçin biri-birini doldurýar
Ösümlik lukmançylygynda ulanyň
Ginsengiň ýakymly ysy bar. Onuň köküni hytaýlylar köpden bäri keseliň aladasy hökmünde kabul edip gelýärler, ýöne adatça bejeriş usuly däl-de, profilaktiki (öňüni alyş) usulda ulanýarlar. Farmakologiki taýdan ginseng täsirinde belli däl we patologiki ýagdaýa garamazdan hereketi kadalaşdyrmaga ukyply. Ginsengiň täsirleri akyl öndürijiligini, öwrenmegi, ýat we duýgurlygy öz içine alýar. Ginsengiň hereketiniň esasy, içindäki käbir himiki maddalar bilen baglanyşyklydyr öýdülýärbeýniniň adrenokortikotrop gormony(ACTH) böwrek bezlerini çekmezden işjeňlik. Umumylaşdyrylan akyl joşguny ýerine ýetirilýär.
- Müňlerçe ýyl bäri adaty Hytaý lukmançylygynda ulanylýan 3 dürli ginseng bar. Görnüşleriň mazmuny we täsiri birmeňzeşdir.
- Koreý, Amerikan we Aziýa ginseng diýilýär.
- Koreý ginseng görnüşine “gyzyl ginseng” hem diýilýär.
- Ösümligiň kökleri iň bejeriş ýeridir we poroşok görnüşinde ýa-da täze kökden kesilen ownuk böleklerde ulanylýar.
- Gadymy döwürlerden bäri Uzak Gündogaryň adaty lukmançylygynda ulanylsa-da, ösümlik hakda adamlarda synag edilen ylmy gözlegler ýok.
- Şol sebäpli zawody ulanmazdan ozal lukmana ýüz tutmak dogry bolar.
- Ginseng tozy ösümligiň et köklerinden alynýar we planşet ýa-da poroşok görnüşinde satylýar.
- Ginseng poroşokyny ulanýanlar bu önümi iýmit goşundysy hökmünde alýarlar.
- Şeýle-de bolsa, belli bir ýaşdan geçen we dowamly keseli bolan we yzygiderli derman içýän adamlar, ginseng goşundysyny başlamazdan ozal lukmanyna ýüz tutmalydyrlar. Otherwiseogsam, ösümligiň zyýanly täsirleri bilen ýüzbe-ýüz bolmagy ähtimal.
- Ginsengiň esasy ulanylyşy onuň kökleridir, ýöne ýapraklarynyň dermanlykdygy hem bellidir. Kökleri ýaly täsirli däl ýapraklar gaty gymmat.
Iş wagty: Mart-13-2023