Pleurotus ostreatusoyster kömelegi, oyster kömelegi, hiratake ýa-da merjen oyster kömelegi adaty iýilýän kömelekdir. Sypalda we beýleki habar beriş serişdelerinde ösdürilip ýetişdirilip bilinýän ýabany kömelekleriň biri.
Oyster kömeleklerinäzik gurluşy we ýumşak, ýakymly tagamy bilen dünýäni söýýärler. Kömelekler, adatça, giň, inçe, oyster ýa-da fan şekilli gapaklara eýe bolup, aşaky, aşagyndaky örtükli ak, çal ýa-da açyk bolýar. Gapaklar käwagt ýumşak görnüşli bolup, ownuk kömelekleriň toparlarynda ýa-da aýratynlykda has uly kömelek hökmünde bolýar. Oyster kömelekleri ak düwme kömeleklerinden has gymmat, ýöne morel ýaly seýrek kömeleklerden has arzan we doly taýýarlanylan ýa-da kesilen bolany üçin az taýýarlyk görüň. Hat-da miseli mebel we beýleki köp sanly önüm öndürmek üçin ulanylýar.
- 1. Iýmit maddalarynda baý
Oyster kömelekleri süýüm, witaminler, minerallar we beýleki möhüm iýmitler bilen ýüklenendir. Uglewodlar hem az, şonuň üçin az uglerodly iýmitleniş düzgünlerine eýerýän adamlar üçin gowy saýlaw.
Kömeleklerde az mukdarda beýleki witaminler, şol sanda D witamini we selen bar.
- 2. Antioksidantlaryň çeşmesi
Oyster kömelekleri bedeniňizdäki öýjükli zeperleri azaltmaga kömek edýän maddalar bolan antioksidantlar bilen üpjün edýär.
Mysal üçin, P. ostreatus ekstraktlarynda gall kislotasy, hlorogen kislotasy we naringenin ýaly ýedi fenolik birleşme tapyldy - bularyň hemmesi bedeniňizde antioksidantlar bolup hyzmat edýär.
Bu kömeleklerde güýçli antioksidant täsirleri bolan aminokislotaly ergotionin hem bar.
Gemrijilerde 2007-nji ýylda geçirilen gözlegde, kömelek kömelek ekstraktynyň bejergisiniň antioksidant derejesini ýokarlandyrandygyny we köne alakalarda malondialdehid (MDA) ýaly käbir çişme belliklerini peseldendigi anyklandy.
Şonuň ýaly-da, 2020-nji ýyldaky syçanyň gözleginde ekstraktyň antioksidant täsirleri görkezilendigi we zäherli himiki maddalar sebäpli bagryň zeperlenmegini azaltmaga kömek edendigi görkezildi.
Mundan başga-da, 2016-njy ýylda geçirilen synag turbasynyň gözleginde çal oyster kömelekinden (Pleurotus pulmonarius) ekstraktyň adam arteriýa öýjüklerine oksidleýji zeper ýetmeginiň öňüni alýandygy we aminokislotanyň ergotioniniň kömegi bilen LDL (erbet) holesteriniň okislenmeginiň öňüni alandygy anyklandy.
LDL (erbet) holesteriniň okislenmegi ateroskleroz prosesine gatnaşýar, bu ýürek kesellerine sebäp bolup bilýän arteriýalarda plakanyň gurulmagydyr.
Haýwan we synag turba gözlegleri oyster kömelekleriniň antioksidantlary üpjün edýändigini we öýjükli zeperlerden gorap biljekdigini görkezýän hem bolsa, adamlarda has köp gözleg gerek.
- 3. heartürek saglygyna peýdaly bolup biler
Oyster kömelekleri, ýokary holesterin we ýokary gan basyşy ýaly ýürek keselleriniň töwekgelçilik faktorlaryny azaltmak arkaly ýürek saglygyny ösdürip biler.
P. ostreatus ýürek saglygyna peýdaly birnäçe birleşmelerde, şol sanda beta-glýukanlar diýilýän süýümlerde ýokarydyr.
Beta-glýukanlar, bedeniňizdäki holesteriniň önümçiligini azaltmaga kömek edip biljek gysga zynjyrly ýag kislotalaryny öndürmek üçin içege bakteriýalary bilen fermentlenýär. Gyzykly tarapy, P. ostreatus beta-glýukanlary ak düwme kömeleklerinden iki esse köp üpjün edýär.
20 adamda 2011-nji ýylda geçirilen tötänleýin gözegçilik synagynda 21 günüň dowamynda 30 gram guradylan P. ostreatusyny öz içine alýan çorba iýmegiň, platsebo bejergisi bilen deňeşdirilende trigliseridleriň, umumy holesteriniň we okislenýän LDL (erbet) holesteriniň derejesiniň peselendigi anyklandy.
Mundan başga-da, 2020-nji ýylda geçirilen sekiz adam gözleginde P. ostreatusyň kabul edilmeginiň gan şekeriniň, trigliseridleriň, gan basyşynyň we insuliniň derejesiniň peselmegine kömek edendigi ýüze çykaryldy, bularyň hemmesi ýürek keselleriniň töwekgelçiligini peseldip biler.
Şeýle-de bolsa, awtorlar bar bolan gözlegleriň ikitaraplaýyn töwekgelçiligiň bardygyny we P. ostreatusyň kabul edilmeginiň ýürek saglygyny nädip gowulaşdyryp biljekdigine has gowy düşünmek üçin geljekde gowy işlenip düzülen gözlegleriň zerurdygyny tassykladylar.
- 4. Gan şekeriniň kadalaşdyrylmagyna kömek edip biler
Düwürtik kömelekleri ýürek saglygyny ösdürmekden başga-da, gandaky şeker derejesini kadalaşdyrmaga kömek edip biler.
2-nji görnüşli süýji keseli bolan we ýok 22 adamda geçirilen gözlegde, poroşok P. ostreatusyny kabul etmek nahardan soňky ganyň şeker derejesini peseldendigi anyklandy. Authorsazyjylar kömelekleriň ganyň şekerini ýokarlandyrýan käbir beloklary saklap, beden dokumalarynda şekeriň ulanylyşyny ýokarlandyrýandygyny çaklaýarlar.
Edil şonuň ýaly-da, 2007-nji ýylda 2-nji görnüşli süýji keseli bolan hassahana ýerleşdirilen 30 adamda geçirilen gözlegde 7 günüň dowamynda her gün 150 gram bişirilen P. ostreatusyny iýmek agyz beklemegiň gany şekerini 22%, nahardan soňky gan şekerini ortaça 23% azaldandygy anyklandy.
Gatnaşanlar 1 hepde kömelek bejergisini bes edenlerinden soň, agyz beklemek we nahardan soňky gan şekeri degişlilikde 13% we 20% ýokarlandy. Bejergi gatnaşyjylaryň gan basyşyny, holesterini we trigliserid derejesini ep-esli peseltdi.
Mundan başga-da, 2-nji görnüşli süýji keseli we ýokary gan basyşy bolan 27 erkek adamda geçirilen gözlegde, ganyň şekerine gözegçilik etmegiň uzak möhletli nyşany bolan gemoglobin A1c (HbA1c) gemoglobin A1c (HbA1c) ep-esli peselendigi anyklandy. .
2020-nji ýyldaky gözden geçirilişde ganyň şekerini peseldýän bu täsirleriň kömelegiň beta-glýukanlaryň köp konsentrasiýasy bilen baglanyşykly bolup biljekdigi çaklanylýar, sebäbi süýümiň bu görnüşi uglewodlaryň siňdirilmegini we siňdirilmegini haýalladýar.
- 5. Immun goldawy
Oyster kömelekleri immunitetiňizi birnäçe tarapdan goldap biler.
Mysal üçin, P. ostreatusdan alnan beta-glýukan süýüminiň bir görnüşi bolan pleuran - immuniteti üýtgediji häsiýetlere eýe. Mundan başga-da, kömelek wirusa garşy we antibakterial täsirleri bilen öwünip biler.
Gerpes simplex wirusy 1 (HSV-1) bolan 90 adamda geçirilen 130 günlük gözlegde, birleşdirilen pleuran, C witamini we sink goşundylary bilen bejermek HSV-1 alamatlaryny gowulaşdyrdy we dem alyş alamatlarynyň dowamlylygyny we agyrlygyny witamine garanda azaltdy. Diňe C.
Pleuran bejergisi, gaýtalanýan dem alyş ýollary ýokançlygy bolan çagalarda alamatlary ep-esli gowulaşdyrmak we türgenlerde ýokary dem alyş ýollarynyň ýokançlyklaryny ep-esli azaltmak üçin görkezildi.
Mundan başga-da, 41 adamda 8 hepdelik geçirilen gözleg, plasebo bilen deňeşdirilende, gündelik oyster kömelek ekstraktynyň goşundysyny kabul etmek, ýokançlykdan goramakda möhüm rol oýnaýan molekula interferon-IF (IFN-γ) işjeňleşdirmek arkaly immunitetini güýçlendirendigini ýüze çykardy.
Bu kömelekleriň wirusa garşy we antibakterial täsirleri hem bar.
Şeýle-de bolsa, diňe bir ekstraktlar we goşundylar däl-de, tutuş oyster kömelekleriniň immunitetiň saglygyny ýokarlandyrýan aýratynlyklaryna gönükdirilen gözlegler zerurdyr.
- 6. Beýleki potensial peýdalar
Gözlegler, ýokarda sanalyp geçilen artykmaçlyklara goşmaça, oyster kömelekleriniň saglygy başga ýollar bilen ösdürip biljekdigini görkezýär:
Mümkin bolan çişe garşy häsiýetler. Synag turbalarynda we haýwanlarda geçirilen gözlegler bu kömelekleriň çişe garşy täsir edip biljekdigini görkezýär. Şeýle-de bolsa, adam gözlegleri ýetmezçilik edýär.
Gutyň saglyga peýdasy. 2021-nji ýylda gemrijileriň gözleginde semiz syçanlaryň iýmitini oyster kömelekleri bilen doldurmak, patogen bakteriýalaryň ösüşini azaldyp, içegelerinde peýdaly gysga zynjyrly ýag kislotalarynyň önümçiligini ýokarlandyrandygyny ýüze çykardy.
Inflamokançlyga garşy täsirler. Bu kömeleklerde çişmä garşy birleşmeler bar. 2020-nji ýyldaky syçanyň gözleginde, P. ostreatus ekstrakty bilen agyz bejergisiniň, penjeleriň çişmegini ep-esli azaldandygy anyklandy.
Iş wagty: Iýun-06-2023
